 |
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
||
|
||||||
 |
 |
 |
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
||||||
|
|
|
|
|||
|
advertisement@gooya.com |
|
|
|
|
amouee@yahoo.com
فقط چند روز قدم زدن در خيابانهای شهرهای مختلف ترکيه، کافی است تا به عمق فاجعهای که صنعت خودروسازی ايران موجب نابودی منابع آن شده ، پی برد.
هماکنون ترکيه سالانه ۴۵ ميليارد دلار درآمد حاصل از صادرات انواع خودرو و قطعات مربوط به آن دارد. کارخانههای فيات، بنز، تويوتا و فولکس واگن انواع خودروی با کيفيت را روانه بازار اين کشور میکنند. خودروهايی که در خيابانها تردد میکنند، به ندرت بالای پنج سال عمر دارند. کسی به مردم دستور جمعآوری خودروهای فرسوده را نمیدهد و هيچ ستادی آنها را وانمیدارد تا کمتر مصرف کنند.
در حالیکه در ايران تنها برای اجرای اين دو اقدام چند صد نفر به کار گمارده شدهاند و امکانات چندين وزارتخانه و نهاد و دستگاه در اختيار آنهاست، در ترکيه تمام اين کارها خود به خود انجام میشود.
سوخت و انرژی فسيلی به شدت گران است. قيمت تمام شده بنزين درپالايشگاه حدود _۴۰۰ تومان به ازای هر ليتر است; اما دولت نزديک به ۱۷۰۰ تومان بر هر ليتر آن ماليات میبندد و در نهايت با رقمی حدود ۲۱۰۰ تومان به ازای هر ليتر آن را روانه بازار میکند.طبيعی است با چنين قيمتی کمتر کسی حاضر به آتشزدن دارايی خود است. در نتيجه کارخانههای خودروسازی مجبور به توليد خودروهايی با کيفيت بالاو سوخت بسيار پايين هستند و مردم هم برای حفظ آنچه که در جيب دارند و برای کمک به خودشان مجبور به خريد خودروهايی هستند که کمتر مصرف میکنند.بخش عمدهای از مردم هم از وسايل نقليه عمومی استفاده میکنند.
به راحتی قابل تشخيص است که خودروهايی که در خيابانهای شهرهای اين کشور تردد میکنند، از نظر زيبايی، ظرافت، کيفيت ساخت و ميزان اندک مصرف سوخت، چندين سر و گردن از توان خودروسازی ايران برتری دارند.استانبول با ۱۸ ميليون نفر جمعيت و رونق اقتصادی و صنعتی بالاتری که از تهران دارد، به نسبت پايتخت ايران دارای کمترين ميزان آلودگی هوا ست.
در هر کوچه و خيابان اين شهر و ديگر شهرهای اين کشور چندين دستگاه تاکسی پارک شده و مسافر سردرگم میشود که از ميان اين همه تاکسی کداميک را انتخاب کند. تاکسیهايی با علامت تجاری تويوتا، مزدا، فيات و حتی بنز.
در خيابانهای مرکزی و اصلی و پررفتوآمد شهرها اثری از تعميرگاههای خودرو ديده نمیشد. بعد از چند روز راهنمای ترک گروه به ما گفت همه اين خودروها خدمات پس از فروش شرکت سازنده را دارند که در حاشيه شهرها و مرکز خاص قرار دارند. ديدن يک تعميرگاه خودرو يا تعويض روغنی و نشان دادن آن به ديگر افراد گروه، يک سرگرمی شده بود.
در تمام اين مدت هرگز دو خودرو با هم در يک صف پمپ بنزين نديديم. هر زمان که وارد ايستگاه سوختگيری میشديم، اولين نفر بوديم.
جالب اين که بين اين ايستگاههای سوختگيری رقابت شديد در جذب مشتری وجود داشت. بخشی از اين رقابت در ميزان قيمت سوخت ارايه شده است. اما چون از ميزان مشخصی، نمیتوانند قيمت را کاهش دهند، راههای ديگری را برای جذب مشتری پيدا کردهاند.در برخی از اين ايستگاهها پس از سوختگيری چند قوطی انواع نوشابه به راننده میدهند. تعداد ديگری از آنها شستوشوی رايگان خودرو و وسيلهنقليه را راه بهتری میدانند و بعضی ديگر تن به هر دو اين کارها دادهاند.
يادم افتاد که در ايران اصلا نيازی نيست برای اين کارها کسی فکر کند. هميشه تعداد زيادی هستند که در صف انتظار ايستادهاند. انتظار گاه تا يک ساله برای تحويل خودرو، صفهای چند ۱۰دقيقهای برای سوخت، صفهای طولانی برای دريافت و پرداخت در سيستم بانکی و ... همه اينها موجب شده تا مديران نيازی به فکر کردن نداشته باشند، همه چيز برای هرآنچه که میفروشند و توليد میکنند مهياست.
انرژی گران قيمت
هوای شرجی استانبول و گرم و نيمهخشک آناتولی مرکزی، موجب اين نمیشود که مردم از وسايل خنککنندهای چون کولر، آن هم از نوع گازی که در ايران مرسوم است، استفاده کنند. در کمتر مغازه و فروشگاهی در هنگام روز میتوان چراغ روشن آويزان از سقف ديد.دليل را بپرسيد پاسخ میدهند:«قيمت برق به شدت بالاست.»فقط در فروشگاههای بزرگ و هتلها و در بعضی از رستورانها میتوان سراغی از دستگاههای خنککننده گرفت.
از استانبول که بيرون بزنی روی همه پشتبامها دستگاههای گيرندهء انرژی خورشيدی نصب شده است. میگويند تقريبا در تمام روستاهای ترکيه مردم از اين امکان برخوردارند و حداقل آب گرم خود را در طول شبانه روز از اين طريق تامين میکنند.
اين در حالی است که اين کشور در مقايسه با ايران از آفتاب کمتری برخوردار است. اما در ايران به دليل ارزانی انرژی برق کمتر کسی به فکر افتاده تا از اين امکان پايانناپذير استفاده کند.با تمام اين احوال بخش عمدهای از جادههای بين شهری اين کشور از نظر کيفيت آسفالت در رتبهء پايينتری از ايران قرار دارد. آسفالتی با سنگريزههای درشت و قير بسيار که دليل آن هم اين است که قير به شدت گران است.
۱۷۰۰ شبکه تلويزيونی
ترکيه امروز بيش از ۱۷۰۰ شبکه محلی و سراسری تلويزيون دارد. به حدی زياد که گاه برای مردم به ويژه شهرستانیها حضور گسترده آنها ناراحتکننده شده است.
مهمترين سوژههای خبری آنها هم زندگی هنرپيشگان سينما، خوانندگان مشهور پاپ، ورزشکاران معروف و شناخته شده و سردرآوردن از روابط پنهانی مديران شرکتها و موسسات بزرگ خصوصی و گاه دولتی است.
گفته میشود که بيش از دو برابر تعداد کانالهای تلويزيونی، ايستگاهها و فرستندههای راديويی وجود دارد. گاه ديده شده که صاحبان چند مغازه برای تبليغ و فروش بيشتر اجناس خود يک ايستگاه راديويی با فرستندهای که در يک حوزهء مشخص برنامههايش قابل دسترس است، ايجاد میکنند.
آشفتگیای که از اين لحاظ در ترکيه به واسطه تعداد بسيار زياد کانالهای تلويزيونی وراديويی وجود دارد، در کمتر کشوری ديده می شود .
اگرچه روزنامهها در مقايسه با تلويزيون و راديو اقبال چندانی ندارند، اما تعداد نشريات و مجلات نيز قابلتوجه است. ترکيه از اين لحاظ پس از آمريکا و هند در رده سوم قرار دارد. هر چند در مقابل هر کيوسک مطبوعاتی که قرار بگيری، به نظر میرسد صفحه نخست تمام آنها، يک چيز است:" تيتر روزنامهها در ميان چهره نيمهبرهنهء زنانی که حجم بسيار زيادی از صفحه را به خود اختصاص دادهاند، گم میشود."
تقريبا تمام مجلات نيز چنين حال و هوايی دارند.
تا چند سال پيش بسياری از روزنامههای معتبر اين کشور برای جذب مخاطب هر روز يک لاتاری بسيار بزرگ و گرانقيمت برگزار میکردند; اما چون نتوانستند از اين راه فروش و درآمدهای تجاری خود را افزايش دهند، از ادامهء اين کار منصرف شدند.
تمام گروههای سياسی، راستهای راديکال، ميانهروها، چپها، جمهوریخواهان و اسلامگرايان نشريات، کانالهای تلويزيونی و راديويی خاص خود را دارند. با اين همه به نظر میرسد که همچنان برتری تيراژ و پوشش رسانهای راديويی و تلويزيونی در اختيار لاييکها، جمهوریخواهان و طرفداران ارتش باشد.
رستورانهايی برای رفع خستگی
به دليل حساسيت ويژه و جايگاهی که توريستها و جهانگردان در جامعه ترکيه دارند، همه رستورانها، اغذيهفروشیها و هتلها هميشه آمادهء ارايه هر نوع خدمتی به مسافران و رهگذران هستند. حضور موثر پيشخدمت رستوران را حتی در يک مهمانسرای بين راهی در اطراف ازمير، میتوان حس کرد.
هر بشقاب، کاسه و يا قاشق و چنگالی که استفاده میشود، بلافاصله از روی ميز برداشته میشود و يکی ديگر جای آن قرار میگيرد. با کلمه «نه» و «نداريم»، هرگز مواجه نمیشويد.
در هتلها و رستورانهای داخل شهرها اين" حضور موثر"، بيشتر به چشم میخورد. خدمتکاران با پيشبندهای سفيد و لبخندی به پهنای صورت، آدم را تشويق به ماندن و لذت بردن از فضا میکنند.
خودرو که مقابل هتل توقف میکند، هنوز خودت را جمع و جور نکردهای ، يک نفر در را باز کرده و منتظر پياده شدن مسافران است و دو سه نفر هم به سوی چمدانها و بار مسافران هجوم بردهاند. شماره اتاقت که مشخص شد، برچسبی را که شماره اتاق روی آن نوشته روی وسايل و چمدانها میچسبانند و هنوز در اتاق را نبستهای، يک پيشخدمت آن را به درون اتاق هل میدهد.
خدمات هتلها و مراکز تفريحی در فصل پررفت و آمد به شدت گران است. استفاده از حمام ترکی يا همان سونا و جکوزی خودمان بين ۳۰ تا ۵۰ يورو در هتلهای مختلف متفاوت است. ۲۰ دقيقه ماساژ ۶۰ دلار. شکلات و آب معدنی يخچال اتاق به چند برابر قيمت بيرون محاسبه میشود. در برخی هتلها بردن آب و ديگر نوشيدنیها از بيرون به داخل اتاق ممنوع است و مسافر ناچار به استفاده از آنچه که در اتاق است میباشد و پرداخت چندين برابر قيمت . بنابراين چارهای نيست جز آوردن مخفيانه. آب لوله کشی هم که قابل شرب نيست و توصيه میشود ننوشيد.
اگر يکبار هوس کرديد در رستوران هتل غذا بخوريد، مطمئن باشيد، يک غذای ساده و معمولی ۶۰ يا ۷۰ دلار کمتر نخواهد شد. از اين بابت بسيار گران هستند.
استفاده از اينترنت که در بسياری از هتلهای پنج ستاره و چهار ستاره، دنيا مجانی است، در بيشتر هتلهای ترکيه گران تمام میشود. ۲۴ يورو برای يک وصل شدن ساده به اينترنت بهايی است که در هتل پنج ستاره«حيات» در استانبول بايد بپردازيد. چه يک دقيقه وصل باشيد چه ۲۴ ساعت، بايد ۲۴ يورو پرداخت کنيد.
در هتلهايی هم که مجانی است بايد تا ساعت دو يا سه پس از نيمهشب در نوبت بنشينی. اما به نظر من يکی از جذابيتهای سفر به ترکيه غذاهای متنوع و بسيار خوشرنگ و خوشمزهای است که در سراسر اين کشور میتوان طعم آنها را چشيد.
غذای دريايی تنگه بسفر استانبول،" اسکندر کباب" شهر بورسا در آناتولی مرکزی، کباب ترکی بسيار خوشمزهای که در همه جای ترکيه میتوان خورد و چندين نوع دسر و پيشغذای اشتهاآور، از ديگر جذابيتهای گردشگری اين کشور است.
با تمام اينها در شهر ساحلی «بودروم» مرز دريايی اژه و مديترانه و در جنوبغربی ترکيه ، شايد نتوان لذتی از بودن در رستوران برد.
تقريبا در کنار هرچند ده مغازه و رستوران يک ديسکو و کازينو قرار دارد که تا ساعت چهار و يا پنج صبح فعال هستند. صدای بسيار زيادی که از اين ديسکوها به گوش میرسد به حدی است که حتی حرفهای کسی که روبهرويت روی يک ميز نشسته را نمیشنوی. غذاها هم در مقايسه با ديگر شهرهای ترکيه بسيار گران و ناخوشايند.
با اين همه وقتی روغن يکی از بشقابها بر روی لباس يکی از همراهانمان ريخت پيشخدمت با اظهار تاسف شديد، بلافاصله زنی را صدا زد و او با متانت تمام و يک مايع شستشودهنده شروع به پاک کردن آن لکه از روی لباس خبرنگار زن روزنامه ايران کرد. پيشخدمتهای رستورانها و هتلها بيمه هستند و مشتريانی که از بابت کارهای آنها خسارت میبينند میتوانند طلب خسارت کنند. اما آن زن چنان زانو زده بود و لباس يکی از خانمهای همراه ما را تميز میکرد که کسی به فکر اعتراض نيفتاد.
شهر «بودروم» در زمستانها ۷۰ هزار نفر جمعيت دارد و تابستانها به بيش از دو ميليون نفر میرسد. برای همين میتوان گفت اين شهر در تابستانها مصداق "سرگردنه "است. به همه مسافران و توريستها توصيه میشود اينجا چيزی نخرند و هوس غذای خوب و لذيد و ارزان را هم نکنند.
